در این مطلب به بررسی نحوه نوشتن دادخواست و بیان قواعد نگارش یک درخواست حقوقی صحیح می‌پردازیم. شرایط یک دادخواست معتبر چیست؟
هر یک از شهروندانی که به دنبال گرفتن حق خود از دیگری است، باید به مراجع قضایی مراجعه کرده و درخواست خود را به صورت کاملا مکتوب ارائه دهد. دادگاه پس از مطالعه درخواست ایشان، جلسه‌ای برای رسیدگی ترتیب داده و تاریخ آن را به طرفین دعوی اطلاع می‌دهد.
دانشجویی که درخواست حذف یک واحد درسی را دارد، فردی که قصد دارد در یک شرکت استخدام شود، شهروندی که از بانک وام می‌خواهد و… باید برای رسیدن به اهداف خود از فرد یا نهاد دیگری درخواست کنند و شیوه درخواست از آن‌ها با یکدیگر متفاوت است. دادگاه برای اینکه به تقاضا شما رسیدگی کند، نیاز به انواع دادخواست حقوقی یا همان فرم مکتوب خاصی دارد که شامل اطلاعات شما و طرف دیگر دعوی است.
فهرست محتوا
نحوه نوشتن دادخواست
در مقاله دادخواست چیست به طور کامل راجع به ماهیت این فرم چاپی مخصوص صحبت کرده‌ایم و هم اکنون نوبت به بررسی نحوه نوشتن دادخواست و قواعد نگارش آن رسیده است. اگر دادخواست به اشتباه پر شود یا اطلاعات دقیق شما را پوشش ندهد، توسط قاضی رد خواهد شد و در همان گام‌های آغازین شکست خواهید خورد.
توصیه ما این است که برای تقدیم یک دادخواست حقوقی سالم و صحیح که ختم به برنده شدن شما در دادگاه شود، به یک وکیل پایه یک دادگستری مراجعه کنید و از تخصص و مهارت ایشان کمک بگیرید. با این حال، در صورتی که کنجکاو هستید و می‌خواهید با نحوه تنظیم دادخواست حقوقی آشنا شوید، ادامه مطلب را از دست ندهید.
چرا تنظیم دادخواست مهم است؟
اگر قرار باشد برای دفاع از جان خود یک نامه بنویسید، به چه موضوعاتی اشاره می‌کنید؟ قطع به یقین سعی خواهید کرد از خودتان دفاع کرده و دلایل بی‌گناهی خود را شرح دهید و برای انجام این کار، تمام تمرکز و دقت خود را به کار می‌گیرید.
باید بدانید که دادخواست به مثابه ابزاری مهم برای شرح ادعاها و دلایل برحق بودن خواسته شماست و اگر نتوانید به درستی از حق خود دفاع کنید، قاضی پرونده نیز حقی برایتان قائل نخواهد شد. هر چه دقیق‌تر خواسته خود را مطرح کنید، امکان پیروزی شما بیشتر می‌شود.
علاوه بر این، هنگامی که یک دادخواست دقیق و صحیح به لحاظ شکلی و ماهوی به مراجع قضایی تقدیم می‌کنید، در واقع به قاضی و دستگاه قضایی احترام گذاشته‌اید و این موضوع می‌تواند اثر مثبتی روی پرونده و ادله شما در دفاع از خودتان بگذارد. همچنین وقتی دادخواست مشکل نداشته باشد در هزینه‌هایتان صرفه جویی کرده و برای خودتان و دادگاه زمان خریده‌اید.
دادخواست باید چه شرایطی داشته باشد؟
قانونگذار در ماده ۵۱ آیین دادرسی مدنی، شرایط کامل دادخواست حقوقی را بیان کرده که در ادامه ضمن معرفی هر یک از آن‌ها، توضیحات لازم را ارائه خواهیم کرد.
نوشتن روی فرم چاپی مخصوص
با عنایت به ماده قانونی مذکور، تمامی دادخواست‌ها باید روی فرم چاپی مخصوص نوشته و تقدیم دادگاه شوند. تا چند سال پیش اگر این مورد را رعایت نمی‌کردید و درخواست خود را روی برگه‌های دیگر می‌نوشتید، دادگاه ترتیب اثر نمی‌داد، اما امروزه با توجه به رشد و پیشرفت فناوری و الکترونیکی شدن دولت، الزامات قانونی تغییر کرده و دیگر خبری از فرم‌های مخصوص چاپی نیست.
تنظیم به زبان فارسی
اگر زبان دادخواست را به دلخواه خود انتخاب کرده و ترکی، کردی یا عربی بنویسید، رد خواهد شد، زیرا زبان رسمی کشور فارسی است و استفاده از زبان دیگر غیرقانونی خواهد بود.
امضا
یکی از شرایط صحت دادخواست حقوقی، امضا کردن آن توسط خواهان است. اگر امضا ندارید، می‌توانید به جای آن از اثر انگشت استفاده کنید که بیشتر برای افراد بی‌سواد است. دادخواست بدون امضا نزد دادگاه رسمیت ندارد و دفتر دادگاه حاضر به پذیرش آن نیست. امروزه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی از سنسورهای اثر انگشت استفاده می‌شود و این موضوع تا حد زیادی برطرف شده است.
تاریخ
حتما توجه داشته باشید که تاریخ تقدیم دادخواست، همان تاریخ اقامه دعوا خواهد بود و درج آن اهمیت بسیاری دارد. دفاتر خدمات الکترونیک قضایی این تاریخ را به صورت خودکار درج می‌کنند و این مشکل را نیز حل کرده‌اند.
نام و اقامتگاه خواهان
شما در مقام خواهان باید اطلاعات مهمی مثل نام، نام خانوادگی، سن، اقامتگاه یا محل سکونت و در صورت امکان شغل خود را بنویسید. دادگاه باید اطلاعات نسبتا مختصری از هویت شما داشته باشد و اگر نام یا اقامتگاه خود را ذکر نکنید، امکان صدور قرار رد دادخواست زیاد است.
اقامتگاه صرفا محل سکونت یا منزل شخصی افراد نیست، بلکه مرکز مهم امور اوست. برای مثال یک نگهبان که بیشتر وقت خود در محل ساختمان سپری می‌کند، اقامتگاش همانجا خواهد بود. همچنین اگر یک شخص حقیقی محل سکونتش در یک شهر و محل کار او در شهر مجاور باشد، اقامتگاه ایشان، محل کارش است.
نام و مشخصات خوانده
نه تنها باید نام، نام خانوادگی و اطلاعات خود را به عنوان خواهان بنویسید، بلکه نام، نام خانوادگی، اقامتگاه و شغل خوانده نیز باید توسط شما تکمیل شود. در صورتی که موارد فوق را درج نکنید، امکان رد دادخواست وجود دارد.
به عبارت دیگر، دادگاه اخطار رفع نقص صادر می‌کند و باید در مهلت مقرر، موارد ناقص را کامل کنید. اگر در این مرحله نواقص رفع نشود، دادخواست رد خواهد شد. همچنین ممکن است محل اقامت خوانده برایتان مشخص نباشد که در چنین مواقعی باید موضوع را به دفتر دادگاه اطلاع دهید.
خواسته را تعیین کنید
با ارسال دادخواست به دادگاه، دنبال چه چیزی هستید و چه می‌خواهید؟ هنگام نوشتن دادخواست باید حتما خواسته و تقاضا خود را شرح دهید و موضوع را به طور شفاف گزارش کنید. برای مثال ممکن است از دادگاه، درخواست الزام به تنظیم سند رسمی داشته باشید که در آن صورت باید این خواسته را صریحا بنویسید.
در صورتی که خواسته شما مشخص نباشد یا ابهام داشته باشد، اخطار رفع نقص دریافت خواهید کرد و باید ظرف ۱۰ روز مشکل را حل کنید تا دادخواست رد نشود.
بهای خواسته در دعاوی مالی
اگر خواسته شما دریافت یک مال مشخص است، باید بهای آن را معین کنید. البته این موضوع فقط در خصوص دعاوی مالی صدق می‌کند و دعای غیرمالی را شامل نمی‌شود. در صورتی که در دعاوی مالی به بهای خواسته اشاره نشود، اخطار رفع نقص صادر خواهد شد.
ادله و مستندات پرونده
در بخش شرح ادله و مستندات قانونی باید هر آنچه که از نظر شما می‌تواند دال بر داشتن حق شما باشد را بنویسید. برای مثال اگر فاکتور خرید دارید و بدهکار طلب شما را نمی‌دهد، باید رسید را پیوست دادخواست کنید. همچنین ممکن است زمینی خریداری کرده باشید و فروشنده حاضر به تنظیم سند رسمی نباشد که در این صورت باید برای اثبات بیع، قولنامه را به دادگاه ارائه دهید.
درخواست از دادگاه
به عنوان خواهان باید در یک دعوای مشخص، هزینه‌هایی مثل تمبر مالیاتی، حق الوکاله وکیل و هزینه‌های دادرسی را بپردازید. می‌توانید از دادگاه تقاضا کنید که در صورت پیروزی، خوانده هزینه‌هایی که به شما وارد شده را بپردازد. همچنین اگر خواسته دیگری دارید باید در این قسمت بنویسید.
ادله و مدارک اثبات دعوا
وقتی دادخواست می‌دهید، یعنی حقی از شما پایمال شده و حالا برای اثبات اینکه حق شما ضایع گردیده، باید هر گونه ادله‌ای که این موضوع را اثبات کند، تقدیم دادگاه کنید. اسناد رسمی، شواهد، اظهارنامه‌ها و شهادت‌نامه‌ها می‌توانند در این بخش مورد استفاده قرار بگیرند. اگر شاهد دارید، باید اطلاعات او را اعم از نام، نشانی و شرح شاهد بنویسید.
بیشتر بخوانید:
کشف ۱۲ ماینر غیرمجاز در بابل: عزم جدی پلیس برای برخورد با متخلفان
معاون اول قوه قضائیه: وکلا باید تمام تلاش خود را برای صلح طرفین انجام دهند
