حقوقی

دادخواست چیست و چطور تنظیم می‌شود؟

دادخواست چیست و باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟ در این مطلب ضمن معرفی دادخواست حقوقی، شرایط و نحوه نوشتن آن را توضیح می‌دهیم.

ماجرا از جایی آغاز شد که در ساختمان شماره ۱۳ واقع در شهرستان نیشابور، آقای کامل نژاد از مالک قبلی آپارتمان خود خواست تا برای تنظیم سند رسمی به دفترخانه بیاید و آقای آسان طلب وعده داد، اما به قول خود عمل نکرد. نهایتا آقای کامل نژاد با مراجعه به یک وکیل دادگستری، دادخواست الزام به تنظیم رسمی و اثبات بیع تنظیم و تقدیم دادگاه کرد.

فهرست محتوا

سوال مهمی که ذهن آقای آسان طلب را به خود مشغول داشته، این است که دادخواست چیست و چرا باید مالک جدید آپارتمان برای یک مسئله ساده به دادگاه مراجعه کند! پرسش‌های بسیاری برای او به وجود آمد و از خود سوالات زیادی راجع به نحوه تنظیم دادخواست و انواع آن از خود پرسید.

آسان طلب از عریضه نگار درخواست کرده تا راجع به شرایط و نحوه نوشتن دادخواست، انواع دادخواست حقوقی و تفاوت آن با شکوائیه صحبت کند. در این مطلب سراغ بررسی اولین سوال ایشان رفته‌ایم و می‌خواهیم ببینیم که دادخواست چیست و اساسا به چه نوع نوشته‌ای دادخواست گفته می‌شود.

دادخواست چیست؟

دادخواست چیست

برای گرفتن حق پایمال شده خود از دیگران باید به دادگاه مراجعه کنیم و برای اینکه قاضی بتواند به درخواست ما به نحو شایسته رسیدگی کند، نیاز به اطلاعات طرفین دعوی دارد. نمی‌توانیم به صورت شفاهی و در یک برگه کاغذ A4 خواسته خود را از دادگاه بخواهیم و برای اینکه صدای ما شنیده شود، باید حتما در فرم‌های مخصوصی که از طرف دادگستری تدارک دیده شده، استفاده کنیم.

اولین گام برای رسیدگی به تقاضای ما در دادگاه، نوشتن دادخواست است که شرایط و اصول خاص خودش را دارد. اگر این سند مهم به درستی کامل شود، می‌توانیم حق خود را از خوانده بگیریم. یک دادخواست خوب باید توسط وکیل دادگستری یا کارشناسان رسمی که در محل دادگستری حضور دارند، نوشته شود و براساس قوانین و مقررات قانون آیین دادرسی مدنی باشد.

دادگاه به دادخواست توجه ویژه‌ای می‌کند و می‌توان گفت مبنای تصمیم گیری است. فرم‌های دادخواست که از قبل به صورت چاپی وجود دارد، حاوی اطلاعات مهمی هستند که باید با نهایت دقت و تخصص تکمیل شوند. مشخصات طرفین دعوی، موضوع دادخواست، خواسته شما و دلایلی که برای اثبات ادعای خود دارید باید در فرم دادخواست نوشته شود.

دادخواست چیست

هر دادخواست دارای دو رکن اصلی محتوا و شکل است که باید هر دوی آن‌ها صحیح باشند، وگرنه دادگاه آن را رد می‌کند. نشانی خواهان و خوانده، توضیح مختصری از دعوی و مستنداتی مثل شهادت شهود، باید حتما ذکر شوند و رعایت نکردن هر یک از این شرایط می‌تواند باعث رد دعوای شما بشود.

انواع، ارکان و نحوه تنظیم دادخواست

گفتیم که دادخواست اولین گام برای رسیدن به عدالت و احقاق حق است؛ بنابراین، باید نقش آن را برای تحقق هدفی که در سر داریم، جدی بگیریم. دادخواست‌ها با توجه به تقاضای هر یک از طرفین ممکن است متفاوت باشند و به همین خاطر تقسیم به انواع مختلفی شده‌اند که مهم‌ترین آن‌ها عبارتنداز:

  • دادخواست مالی
  • دادخواست غیرمالی
  • دادخواست فوری
  • دادخواست اجرایی
  • دادخواست اعاده دادرسی

هر دادخواستی دارای ارکان مشخص و منسجمی است که با رعایت آن ساختار می‌توان به حق خود رسید. پایبندی کامل به ارکان دادخواست باعث می‌شود یک درخواست شفاف و واضح داشته باشیم و روند رسیدگی به دعوی سریع‌تر و آسان‌تر پیش برود. در ادامه مهم‌ترین ارکان یک دادخواست به اجمال معرفی خواهند شد:

  • مشخصات طرفین مثل نام و نام خانوادگی، شماره ملی و نشانی اقامتگاه
  • موضوع دادخواست یعنی اینکه از دادگاه چه چیزی می‌خواهیم.
  • دلایل و مستندات مثل فاکتورها، قراردادها، شهادت شهود و نظریات کارشناسی
  • شرح دادخواست که متنی جامع و جزئی در رابطه با دعوی است.
  • امضا که صحت اطلاعات فوق را تأیید می‌کند.

نمونه تنظیم دادخواست حقوقی

دادخواست چیست

در ادامه می‌توانید با فرم دادخواست خام و اجزای مختلف آن آشنا شوید. توجه داشته باشید که دادخواست اولین گام برای پیروزی در دادگاه بوده و برداشتن نخستین گام باید محکم و قدرتمند باشد؛ بنابراین، حتما از مشاوره وکلای پایه یک دادگستری بهره‌مند شوید و سوالات خود را از طریق بخش نظرات با ما در میان بگذارید.

پیامک دادخواست چیست؟

وقتی شخصی علیه شما طرح دعوی کند، پیامک ثبت دادخواست برایتان ارسال خواهد شد. در این گونه موارد، دعوایی علیه شما در شورای حل اختلاف یا دادگاه مطرح شده و شعبه رسیدگی کننده، شما را از طریق پیامک در جریان پرونده گذاشته است. حال باید در انتظار اعلام زمان رسیدگی باشید. متن پیامک دادخواست به شرح ذیل است:

دادخواست شماره …… ارسالی از طریق سامانه خدمات قضایی به شعبه ۵ دادگاه عمومی شهر …… ارجاع و با شماره پرونده ….. و رمز شخصی …… ثبت گردید.

تفاوت دادخواست و شکواییه

دادخواست برای دعاوی حقوقی و شکواییه برای امور کیفری است. به عبارت دیگر، شکایت کیفری تابع قانون آیین دادرسی کیفری و دادخواست حقوقی پیرو قانون آیین دادرسی مدنی خواهد بود. علاوه بر این، شکواییه به دادسرا یا دادگاه کیفری ارجاع داده می‌شود، در حالی که دادخواست حقوقی به دادگاه عمومی یا شورای حل اختلاف ارسال می‌گردد.

تفاوت مهم بعدی، نحوه نگارش دادخواست و شکواییه است. شکایت را می‌توان هم روی برگه معمولی و هم در فرم‌های مخصوص نوشت، اما دادخواست را باید صرفا روی فرم چاپی ویژه نوشت. همچنین به شخصی که شکایت می‌کند شاکی و به کسی که دادخواست می‌نویسد، خواهان گفته می‌شود که تفاوتی ظریف و مهم است.

علیرضا قادرمیهنی

فارغ التحصیل حقوق از دانشگاه تهران و طرفدار سرسخت فناوری و دنیای وب! سال ها توی حوزه سئو و تولید محتوا فعالیت کردم و به نظرم پل زدن بین حقوق و فناوری، میتونه گذرگاه خوبی برای علاقه مندان به علم حقوق باشه.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا