اگر شما هم اقدام به انتشار تصاویر کودکان در فضای مجازی میکنید این مطلب را از دست ندهید. آیا این رفتار جرم است و مجازات دارد؟
به گزارش پایگاه خبری عریضه نگار و به نقل از میزان، در سالهای اخیر، اینستاگرام به یکی از تأثیرگذارترین شبکههای اجتماعی در میان کاربران ایرانی تبدیل شده، چرا که نقش مهمی در راهاندازی، معرفی و توسعه کسبوکارهای کوچک و خانگی ایفا کرده است. همزمان با گسترش این فضا، سروکله گروههای مختلفی از بلاگرها در حوزههایی مانند مد و پوشاک، رستورانها، خودرو و کالاهای مصرفی پیدا شد و تلاش کردند با استفاده از روشهای مختلف، جایگاهی میان مخاطبان یافته و از طریق تبلیغ محصولات گوناگون درآمدزایی کنند.
انتشار تصاویر کودکان در فضای مجازی جرم است؟
یکی از جریانهای تازهای که با رشد اینستاگرام در کشور شکل گرفت، انتشار گسترده لحظات شخصی زندگی و نمایش فرزندان توسط برخی والدین برای جذب بازدید و دنبالکننده بود؛ اقدامی که برای بسیاری از صفحات بلاگری، به منبع درآمد تبلیغاتی تبدیل شد.
در این میان، حتی نوزادان و خردسالانی که هنوز درکی از هویت، حریم شخصی یا پیامدهای حضور در فضای آنلاین ندارند، به ابزاری برای افزایش فالوور و نرخ بازدید صفحات والدین تبدیل شدند. همین مسئله موجب طرح پرسشهای مهمی میشود، از جمله اینکه انتشار تصاویر و ویدئوهای کودکان تحت چه شرایطی مجاز است و آیا این اقدام میتواند زمینهساز خطراتی مانند قلدری اینترنتی یا سرقت هویت در آینده آنها شود؟ همچنین در چه وضعیتی انتشار تصاویر خصوصی کودکان میتواند برای والدین پیامدهای قانونی و قضایی بهدنبال داشته باشد؟
به گفته مدیر مجتمع شوق زندگی بعثت تهران، انتشار تصاویر کودکان در اینترنت میتواند حریم شخصی آنها را در معرض تهدید قرار دهد و چنین رفتاری احتمال سوء استفاده از کودک را در آینده افزایش داده و آسیبهای روانی آن قابل چشمپوشی نیست.
کاهش اعتماد بهنفس کودک
او مهمترین آسیبی که ممکن است متوجه کودک شود را افت اعتماد به نفس عنوان کرده و مسئولیت اصلی والدین را حفظ حریم خصوصی فرزند میداند که این موضوع به گفته او نیازمند توجه و آگاهی جدی است.
به اعتقاد قبادی، اینکه پاکسازی اطلاعات از اینترنت کار سادهای نیست و ماندگاری طولانی تصاویر و ویدئوهای کودکان در فضای مجازی لزوم آموزش والدین درباره حفظ حریم خصوصی را بیش از پیش برجسته میکند.
توصیههایی مهم به والدین
ایشان با بیان اینکه بسیاری از والدین تصور میکنند انتشار تصاویر فرزندشان از روی محبت است، توضیح میدهد: اغلب آنها از پیامدهای بلندمدت این کار آگاهی کافی ندارند و لازم است درباره خطرات روانی، اجتماعی و حتی حقوقی این رفتار آموزش ببینند.
مدیر مجتمع شوق زندگی بعثت تهران تأکید میکند: کودکان در محیطهای اجتماعی مختلف مانند مدرسه و جمع دوستان قرار میگیرند و انتشار تصاویرشان در فضای آنلاین میتواند مرزهای شخصی و هویتی آنها را تحت تأثیر قرار داده و موجب بروز آسیبهای روانشناختی شود.
استثمار کودکان به روش نوین
قبادی معتقد است که استفاده تبلیغاتی از تصاویر کودکان در فضای مجازی نوعی بهرهکشی و استثمار محسوب میشود، زیرا کودک هنوز توانایی تشخیص و دفاع از حریم خصوصی خود را ندارد. به گفته ایشان، در برخی شرایط، این رفتار میتواند از نظر قانونی نیز قابل پیگرد باشد.
مسعود حسینیراد، روانشناس و رئیس شعبه ۴۳ شورای حل اختلاف اصفهان نیز در گفتوگویی دیگر هشدار میدهد که انتشار تصاویر خصوصی کودکان در شبکههای اجتماعی، هرچند ممکن است در ابتدا بیضرر بهنظر برسد، اما در واقع میتواند پیامدهای بلندمدتی برای کودک به همراه داشته باشد.
نقض حریم خصوصی
به گفته او، کودک توان تصمیمگیری درباره انتشار تصویر خود را ندارد و ارائه اطلاعات شخصی او بدون اجازه، ممکن است در آینده احساس شرم، ناراحتی یا نارضایتی ایجاد کند.
ماندگاری دائمی اطلاعات
حسینیراد یادآور میشود هر تصویری که وارد اینترنت شود، ممکن است برای همیشه در دسترس باقی بماند و این موضوع در آینده در شرایط حساس مانند استخدام یا موقعیتهای اجتماعی علیه فرد استفاده شود. با این اوصاف، کودک خسارات غیرقابل جبرانی حتی در آینده خواهد دید.
احتمال سوءاستفاده مجرمانه
یکی دیگر از پیامدهای این رفتار مسری در فضای مجازی، سوء استفاده سودجویان اینترنتی از تصاویر کودکان به منظور اهداف نامناسب و غیرانسانی است. شاید تصور کنید که بعضی از تصاویر کودکان بیخطر هستند، اما در واقعیت، ممکن است از همان تصاویر بیخطر نیز علیه کودک شما استفاده شود.
تأثیر روانی و هویتی
این روانشناس معتقد است که مشاهده انتشار بدون اجازه بخشهایی از زندگی دوران کودکی میتواند باعث شود فرد در آینده احساس کند کنترل بر هویت و تصویر خود ندارد؛ موضوعی که ممکن است منجر به اضطراب، خجالت، کاهش اعتمادبهنفس و حتی بیاعتمادی نسبت به والدین شود.
فشار اجتماعی و مقایسهگری
او میگوید: قرار گرفتن مداوم کودکان در معرض نگاه عمومی، زمینه قضاوت و مقایسهشدن را فراهم میکند و این روند میتواند مسیر رشد طبیعی شخصیت و عزتنفس آنها را مختل کند.
